close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • MIĘDZYNARODOWA AGENCJA ENERGII ATOMOWEJ (IAEA)

  •  

    MAEA powstała 51 lat temu w konsekwencji wystąpienia Prezydenta USA, D.D. Eisenhowera pn. Atoms for Peace na forum Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych w 1953 roku jako międzyrządowe forum współpracy w zakresie pokojowego wykorzystania energii jądrowej. 29 lipca 2007 roku minęło 50 lat od wejścia w życie Statutu Organizacji. Dotychczas funkcję Dyrektora Generalnego MAEA sprawowali: W. Sterling Cole (USA, 1957-61), Sigvard Eklund (Szwecja, 1961-81), Hans Blix (1981-97) i Mohamed ElBaradei (Egipt, 1997-[30 listopada 2009]). Organizacja posiada obecnie 144 członków i nadal rozszerza swoje członkostwo. Agencja oraz jej Dyrektor Generalny otrzymali w 2005 roku Pokojową Nagrodę Nobla. MAEA jest samodzielną organizacją w ramach systemu Narodów Zjednoczonych, składającą doroczny raport Zgromadzeniu Ogólnemu NZ. Działalność MAEA realizowana jest w ramach trzech filarów: weryfikacji jądrowej, bezpieczeństwa jądrowego oraz promocji nauki i pokojowych zastosowań technik jądrowych. W ostatnich latach największe zainteresowanie mediów wzbudziły sprawy weryfikacji zabezpieczeń jądrowych i pokojowej natury programu jądrowego Iranu i Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej. Stale wzrasta także świadomość zastosowań technik jądrowych dla celów pokojowych w takich dziedzinach jak medycyna (walka z rakiem, czy chorobami zakaźnymi), rolnictwo, odsalanie wód, czy przemysł. Jednocześnie wzmacniany jest system bezpieczeństwa jądrowego, co sprzyja wzrostowi zaufania społecznego wobec tych technik.

    Organami politycznymi MAEA są Rada Gubernatorów oraz Konferencja Generalna. Rada odbywa cztery regularne posiedzenia w roku. Składa się z 35 członków, z których 13 wyznaczanych jest spośród państw o największym pokojowym programie jądrowym, zaś 22 wyłaniana jest w ramach rotacji z grup geograficznych. Rada jako główny organ wykonawczy podejmuje bieżące decyzje programowo-finansowe wyznaczające prace Sekretariatu. Konferencja Generalna odbywa dorocznie jedną regularną sesję (we wrześniu). Składa się z jednego przedstawiciela każdego państwa członkowskiego, który wyznacza dalszych członków delegacji. Konferencja dokonuje przeglądu działalności MAEA w poprzednim roku oraz przyjmuje rezolucje i zatwierdza (uprzednio rozpatrzone przez Radę Gubernatorów) dokumenty programowo-budżetowe na kolejny rok. Kolejna, 52. sesja odbędzie się w dniach 29 września-4 października 2008 roku.

    Działalność Polski w MAEA

    Polska jest członkiem MAEA od początku jej istnienia. Była członkiem Rady Gubernatorów wielokrotnie, ostatnio w latach 2003-2005, zaś zgodnie z uzgodnieniem Grupy Europy Wschodniej (wynikającym z konieczności uwzględnienia woli państw, które nigdy nie zasiadały w Radzie) będzie pełniła tę funkcję w latach 2012-14. Reprezentowana przez Państwową Agencję Atomistyki, Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Ministerstwo Gospodarki, Polska aktywnie uczestniczy w dorocznych sesjach Konferencji Generalnej, podejmuje funkcje w jej ciałach pomocniczych, zabiera głos w debacie generalnej oraz uczestniczy w wypracowaniu rezolucji i decyzji. Polska popiera wszystkie trzy filary działalności Organizacji. Polskie instytucje naukowo-techniczne korzystają z pomocy i współpracy technicznej MAEA realizując istotne dla polskiej nauki, w tym medycyny, projekty. MAEA aktualnie wspiera m.in. zakup i ustanowienie cyklotronu tomografii pozytronowej (tzw. PET) na Uniwersytecie Warszawskim oraz konwersję rdzenia reaktora badawczego "Maria" (znajdującego się w Świerku) w celu dostosowania go do paliwa zawierającego nisko wzbogacony uran. Wielu polskich specjalistów uczestniczy w szkoleniach, sympozjach i konferencjach naukowych organizowanych przez Agencję. 

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: